İçindekiler
E-ticarette en sık yapılan hata, ciroyu kâr olarak değerlendirmektir. “Ay sonunda hesabıma 50.000 ₺ yattı” cümlesi, gerçek kârı anlatmaz; yalnızca toplam geliri gösterir.
Gerçek net kârı bulmak için tüm maliyet kalemlerini satış fiyatından düşmek gerekir. Bu rehber, bu hesabı sistematik biçimde yapmayı öğretir.
Net Kâr Formülü
Net Kâr = Satış Fiyatı
− Ürün Maliyeti (COGS)
− Platform Komisyonu
− Kargo Maliyeti
− İade Karşılığı
− Paketleme Maliyeti
− Reklam Harcaması
− Diğer Genel GiderlerBu formülün her kalemi doğru doldurulduğunda gerçek kâr marjınızı görebilirsiniz.
Maliyet Kalemlerini Anlamak
1. Ürün Maliyeti (COGS)
Ürünü satın alma, üretim veya ithal maliyetidir. KDV dahil mi hariç mi olduğuna dikkat edin. Tedarikçi faturasına dayalı gerçek maliyeti kullanın.
2. Platform Komisyonu
Pazaryerleri her satıştan belirli bir yüzde alır. Bu oran kategoriye göre değişir ve platformun komisyon tablosunda yayımlanır.
| Platform | Komisyon Aralığı (genel) | Güncel Kaynak |
|---|---|---|
| Trendyol | Kategoriye göre değişir | Trendyol Satıcı Merkezi |
| Hepsiburada | Kategoriye göre değişir | Hepsiburada Satıcı Platformu |
| Amazon TR | Kategoriye göre değişir | Amazon Seller Central |
Önemli: Komisyon oranları sık değişir. Yukarıdaki tablo genel bir çerçeve sunar; hesaplamalarınızı her zaman ilgili platformun güncel komisyon tablosu üzerinden yapın.
3. Kargo Maliyeti
Alıcıya ücretsiz kargo sunuyorsanız bu masraf size aittir. Desi (hacimsel ağırlık) bazlı hesaplama yapan kargo firmaları ağır/büyük ürünlerde sürpriz maliyetler çıkarabilir. Anlaşmalı kargo fiyatlarını kullanın.
4. İade Karşılığı
İade oranınızı biliyorsanız hesaba katın:
İade Maliyeti = İade Oranı × (Kargo + Yeniden İşleme + Hasar Payı)Örnek: %10 iade oranı, her 10 satışın 1’inin iade edildiği anlamına gelir. Bu satışta kargo çift yönlü gider ve ürün tekrar satışa hazırlanmalıdır.
5. Paketleme Maliyeti
Kutu, dolgu malzemesi, bant, etiket — bunların toplam birim maliyetini hesaplayın. Düşük fiyatlı ürünlerde paketleme maliyeti kâr marjını ciddi etkiler.
6. Reklam Harcaması
Trendyol Ads, Meta reklamları veya Google Shopping’e harcadığınız tutarı ürün bazında bölüştürün. Hangi ürünün reklamı kârlı, hangisinin zararlı olduğunu bu şekilde görebilirsiniz.
ROAS (Reklam Harcama Getirisi):
ROAS = Reklam Geliri / Reklam HarcamasıROAS > 1 → reklam pozitif getiri sağlıyor.
7. Diğer Genel Giderler
Muhasebe, depo kirası, çalışan maliyeti, abonelik araçları gibi sabit giderleri de ürün başına dağıtmak tam maliyeti ortaya koyar. Küçük operasyonlarda bu basitleştirilebilir; büyüdükçe daha kritik hale gelir.
Pratik Hesaplama Örneği
Varsayımsal bir ürün için senaryo:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Satış fiyatı | 150 ₺ |
| Ürün maliyeti | 60 ₺ |
| Platform komisyonu (%15) | 22,5 ₺ |
| Kargo | 15 ₺ |
| İade karşılığı (%8 iade) | 3 ₺ |
| Paketleme | 3 ₺ |
| Reklam harcaması | 8 ₺ |
| Net Kâr | 38,5 ₺ |
| Kâr Marjı | %25,7 |
Bu örnek varsayımsal değerlerle oluşturulmuştur. Gerçek komisyon oranınızı ilgili platformdan kontrol edin.
Gelir görünüşte 150 ₺ iken gerçek kâr 38,5 ₺‘ye düşmektedir.
Kârsız Satışın İşaretleri
Aşağıdaki durumlar kâr marjını hızla eritir:
- Yüksek iade oranı (özellikle tekstilde %20+ tehlikeli)
- Düşük birim fiyat + yüksek kargo kombinasyonu
- Kontrolsüz reklam — dönüşüm takibi yapılmadan artan harcama
- Sezon dışı stok — depo maliyeti + değer kaybı
- Gizli platform ücretleri — listeleme ücreti, öne çıkarma, abonelik
AI Araçlarıyla Karlılık Analizi
Spreadsheet + ChatGPT
Google Sheets veya Excel’de bir karlılık şablonu oluşturun; ChatGPT’ye maliyet kalemlerinizi vererek formül ve otomasyon önerileri isteyin.
Örnek ChatGPT Prompt’u
“Bir Trendyol ürünü için karlılık hesaplama tablosu oluşturmam gerekiyor. Satış fiyatı, ürün maliyeti, komisyon yüzdesi, kargo ücreti, iade oranı ve reklam maliyetini girdim. Net kâr ve kâr marjı hesaplayan, aynı zamanda başabaş noktasını gösteren bir Google Sheets formülü yaz.”
Pazaryeri Entegrasyon Araçları
Birçok çoklu kanal yönetim yazılımı otomatik maliyet takibi sunar. Bu araçlar:
- Gerçek zamanlı komisyon kesintilerini gösterir.
- Ürün bazında net kâr raporlaması yapar.
- Düşen kârlı ürünlerde uyarı verir.
Hangi aracın ihtiyacınıza uyduğunu karşılaştırmak için ilgili incelememizi bekleyin (yakında yayımlanacak).
Başabaş Noktası Hesaplama
Minimum karlı satış fiyatını bulmak için:
Başabaş Fiyatı = (Ürün Maliyeti + Sabit Maliyetler) / (1 − Değişken Maliyet Oranı)Bu değerin altında satış yapmak her satışta zarar etmek anlamına gelir.
Aylık Kâr Takip Tablosu
Her ay şunları kaydedin:
- Toplam sipariş sayısı
- Toplam ciro
- Toplam iade sayısı ve maliyeti
- Toplam kargo maliyeti
- Toplam platform komisyonu
- Toplam reklam harcaması
- Net kâr ve kâr marjı
Trend görünce (marjın düştüğü ay) hangi maliyet kaleminin arttığını araştırın.
Sonuç
E-ticarette kârlı büyümek için ciroyu değil net kâr marjını takip edin. Tüm maliyet kalemlerini sistematik biçimde hesaba katan bir tablo kurun ve her ay günceleyin. AI araçları bu süreçte hem formül oluşturmayı hem de anomali tespitini kolaylaştırır.
Komisyon oranları, kargo tarifeleri ve platform ücretleri değişkendir. Her zaman ilgili platformun resmi fiyat listesini kontrol edin.
Sık sorulan sorular
E-ticarette net kâr nasıl hesaplanır?
Net Kâr = Satış Fiyatı − (Ürün Maliyeti + Platform Komisyonu + Kargo Maliyeti + İade Karşılığı + Paketleme + Reklam Harcaması). Tüm bu kalemleri eksiksiz dahil etmek gerçek karlılığı görmek için şarttır.
Trendyol komisyon oranı ne kadar?
Trendyol komisyon oranları kategoriye göre değişmektedir. Kesin ve güncel oranlar için Trendyol Satıcı Merkezi'ndeki komisyon tablosunu kontrol edin; buradaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır ve değişmiş olabilir.
E-ticarette en çok göz ardı edilen maliyet kalemi nedir?
İade maliyeti en sık atlanan kalemdir. Ürün geri gelir, yeniden işleme girer, bazen satışa uygun kalmayabilir. Yüksek iade oranı olan kategorilerde bu maliyet kâr marjını ciddi ölçüde eritir.
Reklam harcaması karlılık hesabına dahil edilmeli mi?
Evet. Reklam harcaması (Trendyol Ads, Meta, Google vb.) doğrudan satış getiren bir maliyet kalemidir. Reklam dahil net kâr hesabı, hangi kanalın gerçekten kârlı olduğunu gösterir.
İlgili yazılar
XML Entegrasyonu Nedir? Pazaryerlerine Ürün Aktarımını AI ile Hızlandırın
Yüzlerce ürünü manuel olarak pazaryerlerine tek tek girmek hem zaman alır hem de hata riskini artırır. XML feed (ürün veri akışı) bu işlemi otomatikleştirir. Bu rehberde XML entegrasyonunun ne olduğunu, Trendyol ve Hepsiburada ile nasıl çalıştığını ve AI araçlarıyla nasıl optimize edebileceğinizi ele alıyoruz.
Devamını oku